Stała cena czy taryfa dynamiczna? Jak wybrać umowę na prąd w firmie?

Autor: Radosław Andrulewicz

W sierpniu 2022 r. kontrakt na dostawę energii przez cały 2023 r. kosztował na Towarowej Giełdzie Energii średnio 1 790,07 zł/MWh (TGE, BASE_Y-23). Energia kupowana w 2023 r. na bieżąco, na Rynku Dnia Następnego, kosztowała średnio 533,62 zł/MWh. Rok wcześniej było odwrotnie: kontrakt na 2022 r., kupowany przez cały 2021 r., kosztował średnio 384,16 zł/MWh, a RDN w 2022 r. 796,17 zł/MWh (TGE). Najpóźniej od 30 stycznia 2027 r. sprzedawca musi przed podpisaniem umowy opisać firmie koszty, korzyści i ryzyka wybranego rodzaju ceny (art. 5 ust. 6da Prawa energetycznego).

• Stała cena czy taryfa dynamiczna: w latach 2019–2025 kontrakt roczny kupowany rok wcześniej był droższy od średniej RDN w 5 z 7 lat, a w 2021 i 2022 r. tańszy o 42–52%.
• Taryfa dynamiczna: cena każdej godziny wynika z notowań RDN, więc firma płaci mniej, gdy pobiera prąd w tanich godzinach.
• Profil pracy: po cenach RDN zakład dwuzmianowy płacił od stycznia do sierpnia 2026 r. o 7,6% więcej niż odbiorca z równym poborem, a biuro o 4,9% mniej.
• Zakup w transzach: w 2022 r. kontrakt na 2023 r. kosztował od 560 do 2 561 zł/MWh, zależnie od dnia zakupu.
• Model mieszany: część energii po stałej cenie, reszta po cenie z RDN; URE zalicza takie umowy do hybrydowych.
• Wcześniejsze wypowiedzenie: mikro- i mała firma płaci najwyżej bezpośrednie straty sprzedawcy (art. 4j ust. 3a Prawa energetycznego).
• Ceny maksymalne: od 1 stycznia 2025 r. nie obejmują firm, a do 30 września 2026 r. nie ogłoszono ich na 2027 r.
• Ceny na 2027 r.: 29 września 2026 r. kontrakt BASE_Y-27 kosztował 538,00 zł/MWh, a PEAK5_Y-27 605,20 zł/MWh (TGE).

Czym różni się stała cena od taryfy dynamicznej?

„Taryfa dynamiczna” to potoczna nazwa umowy z ceną dynamiczną energii elektrycznej. Dotyczy ona tylko ceny energii od sprzedawcy. Drugą część rachunku za prąd stanowią opłaty za dystrybucję według taryfy operatora, a grupę taryfową (np. C11 albo B23) firma wybiera niezależnie od modelu ceny energii. Jak dobrać grupę, opisujemy w artykule o taryfach prądu dla firm.

URE dzieli umowy sprzedaży energii na cztery modele (raport o umowach z cenami dynamicznymi za 2025 r.):

Na koniec 2025 r. w porównywarce URE dla mikroprzedsiębiorców było 449 ofert ze stałą ceną, 36 z ceną dynamiczną i 45 innych. Umowę z ceną dynamiczną miało 27 114 punktów poboru w grupach taryfowych C i G poza gospodarstwami domowymi, z rocznym zużyciem 1,49 TWh (URE, Raport Krajowy 2026). Dużym odbiorcom przemysłowym sprzedawcy przedstawiają oferty indywidualne, a ceny negocjują zależnie od okresu dostaw, wielkości i stabilności poboru (tamże).

Nowelizacja Prawa energetycznego z 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 516) wprowadziła umowę na czas oznaczony z gwarancją stałej ceny. Cena i opłaty handlowe nie zmieniają się w niej przez cały okres umowy, poza podatkami i opłatami, których nie ustala sprzedawca (art. 3 pkt 6da). Sprzedawca nie może jej wypowiedzieć przed końcem okresu (art. 5 ust. 4hb). Sprzedawcy obsługujący co najmniej 200 000 odbiorców końcowych muszą ją oferować na 12 miesięcy i dłużej (art. 5 ust. 4ga), najpóźniej od 30 stycznia 2027 r.

Jak działa taryfa dynamiczna w firmie?

Sprzedawca rozlicza taryfę dynamiczną z danych licznika: cenę energii z każdej godziny albo kwadransa mnoży przez zużycie firmy w tym okresie. W ofertach opisanych przez URE cena godziny to kurs z fixingu I na RDN TGE powiększony o narzut sprzedawcy (raport o umowach z cenami dynamicznymi za 2025 r.). Na fakturze dochodzi opłata handlowa, jeśli oferta ją przewiduje. Opłaty za dystrybucję, w tym opłatę mocową, operator liczy według swoich stawek tak samo jak przy stałej cenie.

Firma z ceną dynamiczną może korzystać z ujemnych cen energii, ale zależy to od oferty. URE opisał sprzedawcę, który zeruje ujemne ceny godzinowe i ogranicza cenę do 4 000 zł/MWh (tamże). Firma, która pobiera prąd w tych samych godzinach co dotąd, płaci średnią z notowań w swoich godzinach plus narzut. Dodatkowe oszczędności daje przesunięcie zużycia na tańsze godziny.

Na koniec 2025 r. oferty z ceną dynamiczną dla mikroprzedsiębiorców miało 24 sprzedawców, łącznie 36 ofert (URE, Raport Krajowy 2026). Sprzedawca energii, który ma co najmniej 200 000 odbiorców końcowych, musi mieć taką ofertę od 24 sierpnia 2024 r. (art. 5 ust. 4g Prawa energetycznego). Jak działa sam Rynek Dnia Następnego, opisujemy w artykule o RDN na TGE.

Co było tańsze w latach 2019–2026: stała cena czy cena z RDN?

Porównanie kontraktu rocznego BASE_Y, kupowanego na TGE przez cały rok przed dostawą, ze średnią ceną na RDN w roku dostawy:

Średnie ważone wolumenem z raportów TGE. Wartości za 2019 r. (RDN), 2020 r. (kontrakt) i 2026 r. (RDN) to obliczenia ENERGIM na miesięcznych raportach TGE.

W latach 2019–2025 kontrakt roczny był droższy od średniej RDN w 5 z 7 lat. Średnio kosztował 475,27 zł/MWh, a RDN 434,56 zł/MWh (obliczenia ENERGIM). W 2021 i 2022 r. stała cena chroniła firmy przed wzrostem: w 2022 r. była tańsza od RDN o 412,01 zł/MWh.

To ceny hurtowe dla równego poboru przez całą dobę. Firma płaci do nich narzut sprzedawcy, koszt bilansowania, świadectw pochodzenia i akcyzę, a jej godziny pracy przesuwają cenę z RDN w górę albo w dół. W naszym case study zakładu pracującego całą dobę kontrakt z kryzysu po 696 zł/MWh kosztował w latach 2024–2025 o 478 900 zł rocznie więcej niż zakup po cenach RDN.

Jak profil pracy firmy zmienia cenę z RDN?

Przy cenie z RDN firma płaci średnią z godzin, w których pobiera energię. Policzyliśmy ją dla czterech uproszczonych profili poboru:

Obliczenia ENERGIM na cenach SDAC dla Polski publikowanych przez PSE, średnia ważona poborem. Poza godzinami pracy, w weekendy i święta profil zakłada 20% poboru z godzin pracy, a w biurze 30%.

Zakład na dwie zmiany płaci więcej, bo pracuje w godzinach 17:00–22:00, najdroższych w dobie. Od stycznia do sierpnia 2026 r. godzina od 20:00 do 21:00 kosztowała na RDN średnio 785,92 zł/MWh, a godzina od 13:00 do 14:00 221,39 zł/MWh (obliczenia ENERGIM na cenach SDAC). Średnie ceny dla każdej godziny doby pokazujemy w artykule o Rynku Dnia Następnego.

Firma z własną fotowoltaiką kupuje z sieci mniej energii w południe, kiedy jest najtańsza, więc jej średnia cena z RDN jest wyższa niż w tabeli. Rzeczywisty profil firmy różni się od tych modeli, dlatego przed zmianą umowy liczymy koszt na danych 15-minutowych firmy z ostatnich 12 miesięcy.

Kiedy firmie opłaca się stała cena, a kiedy taryfa dynamiczna?

Stała cena pasuje firmie, która:

• ma sztywny budżet albo ceny swoich produktów ustalone w rocznych kontraktach;
• pracuje głównie wieczorem albo na dwie zmiany i nie może przesunąć poboru;
• nie ma osoby, która co miesiąc sprawdza koszt energii i reaguje na wahania cen.

Cena z RDN pasuje firmie, która:

• pobiera dużo energii w południe, w nocy albo w weekendy; od stycznia do sierpnia 2026 r. cena na RDN była ujemna przez 294 godziny (obliczenia ENERGIM na cenach SDAC);
• może przenieść część pracy na tańsze godziny, np. ładowanie wózków, pracę sprężarek albo chłodzenie, albo ma magazyn energii;
• zniesie miesiąc taki jak sierpień 2022 r., gdy średnia cena na RDN wyniosła 1 390,76 zł/MWh (TGE).

Według URE umowy z ceną dynamiczną „nie zabezpieczają przed ryzykiem wzrostu przeciętnego poziomu cen hurtowych” (raport za 2025 r.). Warunkiem zawarcia umowy z ceną dynamiczną jest licznik zdalnego odczytu (art. 5 ust. 4f Prawa energetycznego); na koniec 2025 r. miało go 97% odbiorców w grupach taryfowych B i 68% w grupach C (tamże).

Jak połączyć stałą cenę z ceną z RDN?

Model mieszany dzieli zużycie na dwie części. Stałą cenę ma pasmo, czyli pobór, który firma ma zawsze, a po cenie z RDN rozlicza się resztę. Druga metoda to zakup w transzach: sprzedawca kupuje dla firmy kontrakty roczne, kwartalne albo miesięczne w kilku terminach, a firma zamraża cenę kolejnych części zużycia. Strategię zakupu energii, czyli udział stałej ceny i terminy kolejnych transz, ustala się ze sprzedawcą przed podpisaniem umowy.

W 2022 r. pojedyncza transakcja na kontrakcie BASE_Y-23 kosztowała od 560,00 zł/MWh w marcu do 2 561,00 zł/MWh w sierpniu. Średnia ze wszystkich transakcji w roku wyniosła 1 110,04 zł/MWh (TGE).

Na rynku terminowym TGE notowane są kontrakty BASE (cała doba), PEAK5 (szczyt w dni robocze) i OFFPEAK, tygodniowe, miesięczne, kwartalne i roczne. W 2025 r. obrót na rynku terminowym wyniósł 71,34 TWh, a na RDN 44,85 TWh (TGE). Kontrakty BASE_Y stanowiły 51,2% obrotu terminowego, a BASE_Q 28,0% (obliczenia ENERGIM na raportach TGE).

Od 30 kwietnia 2026 r. odbiorca może zawrzeć więcej niż jedną umowę sprzedaży albo umowę kompleksową i mieć więcej niż jeden punkt poboru w ramach istniejącego przyłącza (art. 5 ust. 1ba i 1bb Prawa energetycznego).

Co sprawdzić w umowie na prąd przed podpisaniem?

• rodzaj ceny: stała, indeksowana, dynamiczna czy mieszana; najpóźniej od 30 stycznia 2027 r. sprzedawca musi to napisać wprost (art. 5 ust. 6da);
• składniki ceny: czy obejmuje akcyzę, koszt świadectw pochodzenia i efektywności energetycznej, bilansowanie i opłatę handlową;
• indeks: przy cenie z RDN, czy podstawą jest fixing I, fixing II czy indeks TGE; różnice opisujemy w artykule o fixingach RDN;
• tolerancja zużycia: czy sprzedawca dolicza opłaty, gdy firma zużyje więcej albo mniej energii, niż zadeklarowała;
• wypowiedzenie: mikro- i mały przedsiębiorca płaci najwyżej bezpośrednie straty sprzedawcy (art. 4j ust. 3a); od 21 lipca 2026 r. umowa z mikro-, małą i średnią firmą musi podawać sposób wyliczenia tych strat, a przy gwarancji stałej ceny ich maksymalną wysokość (art. 4j ust. 3b i 3c, Dz.U. 2026 poz. 900);
• przedłużenie: co się stanie z ceną po końcu okresu umowy.

Średnie i duże firmy nie mają ustawowego limitu kosztów wcześniejszego wypowiedzenia: decyduje umowa.

Czy firmy mają cenę maksymalną prądu w 2026 i 2027 r.?

Nie. Cena maksymalna dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw obowiązywała do końca 2024 r.:

W 2025 r. cena 693 zł/MWh obejmowała jeszcze w I kwartale samorządy i podmioty wrażliwe, ale już nie firmy. Do 30 września 2026 r. w Dzienniku Ustaw nie ukazała się ustawa z ceną maksymalną na 2027 r. Rząd przyjął natomiast projekt dopłat do kosztów energii dla firm energochłonnych na lata 2027–2030; opisujemy go w artykule o opłacie mocowej 2027.

Ile kosztuje energia na 2027 r. w stałej cenie?

29 września 2026 r. kursy rozliczeniowe na TGE wyniosły (TGE):

• BASE_Y-27 (cała doba przez 2027 r.): 538,00 zł/MWh;
• PEAK5_Y-27 (szczyt w dni robocze): 605,20 zł/MWh;
• BASE_Q-1-27 (cała doba w I kwartale 2027 r.): 604,00 zł/MWh.

W 2025 r. średnia cena energii od sześciu największych sprzedawców wyniosła 551,48 zł/MWh dla odbiorców zużywających od 50 do 2 000 MWh rocznie i 489,14 zł/MWh powyżej 2 000 MWh (URE, Raport Krajowy 2026).

Najczęściej zadawane pytania

Chcesz porównać stałą cenę z ceną z RDN na profilu swojej firmy?

Wyślij nam kontakt i krótko opisz swoją sytuację. Na Twoim profilu 15-minutowym policzymy koszt energii w obu modelach i sprawdzimy warunki obecnej umowy, w tym koszt wcześniejszego wypowiedzenia.